Colophony (colofonium)  home ICD10: L23.9

 
Colofonium Colofonium

Formule CAS
  1065-31-2

English

Achtergrond
Colofonium (rosin) is een complex mengsel van chemische verbindingen verkregen uit het sap van coniferen (voornamelijk van naaldbomen, behorende tot de dennenfamilie). Colofonium is bindend, oplossend en kent eigenschappen van een zuur, zonder veroorzaking van zuurcorrosie. De hoofdcomponent van colofonium is abiëtisch zuur; de exacte samenstelling is afhankelijk van de bron en het verwerkingsproces. Colofonium kan op basis van het soort winning onderverdeeld worden in gum rosin, wood rosin en tall oil rosin. Gum rosin is het residu bij distallatie van ‘de vloeibare hars’ (i.e. oleorosin) uit levende coniferen, wood rosin is geëxtraheerd uit (oude) stammen van coniferen en tall oil rosin is een bijproduct in het sulfaat-pulpproces voor de productie van papier en karton. Gum rosin vormt de grootste groep. Terwijl men in de technische industrie met colofonium naar gum rosin refereert, worden in de dermatologische context alle genoemde soorten colofonium bedoeld. Colofonium bestaat voor ruwweg 90% uit resinzuren en 10% uit neutrale componenten (i.e. diterpene alcoholen, aldehyde, koolwaterstof). Colofonium wordt voor diverse toepassingen gemodificeerd in colofonium esters; diels-alderderivaten; gehydrateerd, gedehydrateerd en gedisproportioneerd colofonium; formaldehyde gemodificeerd colofonium; en resinaten. Sommige patiënten die geen reactie vertonen op ongemodificeerd colofonium blijken wel allergisch voor gemodificeerd colofonium.

Ongemodificeerd colofonium is een beruchte veroorzaker van contactallergieën en in uitzonderlijke gevallen van allergisch astma. De allergene componenten zijn vooral geoxideerde zuren van het hars en in het bijzonder van het abiëtinezuur, die onder blootstelling aan lucht door oxidatie gevormd kunnen worden. De frequentie van positieve reacties in de Europese basale testreeks bevond zich tussen de 2 en 7%. Studies onder de algemene populatie toonden positieve reacties op gum rosin variërend tussen de 0.7-1.6%. Een hogere prevalentie van een contactallergie voor gum rosin komt voor onder 40-plussers en vrouwen. Beschreven verklaringen zijn het hogere gebruik van colofoniumbevattende medicamenten ter behandeling van een ulcus onder oudere mensen en het hogere gebruik van colofoniumbevattende ontharingswax en cosmetica onder vrouwen.

Ongemodificeerd gum rosin in petrolatum met een concentratie van 20% maakt onderdeel uit van de Europese basale reeks voor contactallergologisch onderzoek.

Synonymen
Abietic acid
Abietic alcohol
Abietyl alcohol
Abitol
Colophony
Dercolyte ZS
Dertomal 18
Dertophene 18
Foral 105
Granolite SG
Gum rosin
Hercolyn D
Methyl abietate alcohol
Resina terebinthinae
Rosin
Rosin gum
Staybelite 10
Tall oil
W-W wood rosin

Gebruik
Plakband
Sport tape
Zeep (bruine zeep)
Kauwgom (E915)
Reinigingsmiddelen
Koelvloeistof
Cosmetica
Snij vloeistof
Tandheelkunde (gebitsafdruk)
Deodorant
Lijm
Inkt
Isolatie tape
Handgrepen van tennisrackets
Stoma materialen
Papier
Vloer- en meubelwas
Sealants
Soldeervloeistof
Zwachtels
Vernis
Vioolhars (hars voor strijkstok)
Emulgator in voedingsmiddelen, frisdranken en cosmetica (E445)
Antislippoeder voor dansschoenen

Kruisreacties
Balsam Peru
Dihydroabietyl alcohol
Oil of turpentine
Pine resin
Spruce resin
Wood tars

Ongebruikelijke reacties
Contact-urticaria
Astma


Referenties
1. Van der Hoorn MMC, Rustemeyer Th. Colofonium. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2016;26:19-21.
2. Wahlberg JE. Abietic acid and colophony. Contact Dermatitis 1978;4(1):55.
3. Karlberg AT, Boman A, Wahlberg JE. Allergenic potential of abietic acid, colophony and pine resin-HA. Clinical and experimental studies. Contact Dermatitis 1980;6(7):481-487.
4. Karlberg AT, et al. Is abietic acid the allergenic component of colophony?. Contact Dermatitis 1985;13(4):209-215.
5. Karlberg AT. Pure abietic acid is not allergenic [letter; comment]. Contact Dermatitis 1989;21(4):282-285.
6. Hausen BM et al. Contact allergy due to colophony (III). Sensitizing potency of resin acids and some related products [see comments]. Contact Dermatitis 1989;20(1):41-50.
7. Hausen BM, Krohn K, Budianto E. Contact allergy due to colophony (VII). Sensitizing studies with oxidation products of abietic and related acids. Contact Dermatitis 1990;23(5):352-358.
8. Shao LP et al. The allergenicity of glycerol esters and other esters of rosin (colophony). Contact Dermatitis 1993;28(4):229-234.
9. Gafvert E et al. Allergenicity of rosin (colophony) esters (II). Glyceryl monoabietate identified as contact allergen. Contact Dermatitis 1994;31(1):11-17.
10. Gafvert E. Allergenic components in modified and unmodified rosin. Chemical characterization and studies of allergenic activity. Acta Dermato-Venereologica. Supplementum 1994;184:1-36.
11. Fisher AA. Allergic contact dermatitis in a violinist. The role of abietic acid - a sensitizer in rosin (colophony) - as the causative agent. Cutis 1981;27(5):466, 468, 473.
11. El Sayed F, Manzur F, Bayle P, Marguery MS, Bazex J. Contact urticaria from abietic acid. Contact dermatitis 1995;32(6):361-362.
13. Rustemeyer Th, et al. Chapter 41 Colophony: Rosin in Unmodified and Modified Form. Kanerva’s Occupational Dermatology. Second edition ed: Springer, 2012:467-479.
14. Farm G. Contact allergy to colophony. Clinical and experimental studies with emphasis on clinical relevance. Acta Derm Venereol Suppl 1998;201:1-42.
15. Downs AM, Sansom JE. Colophony allergy: a review. Contact Dermatitis 1999;41:305-310.
16. Nielsen NH, Menne T. Allergic contact sensitization in an unselected Danish population. The Glostrup Allergy Study, Denmark. Acta Derm Venereol 1992;72:456-460.
17. Schafer T, Bohler E, Ruhdorfer S, Weigl L, Wessner D, Filipiak B, et al. Epidemiology of contact allergy in adults. Allergy 2001;56:1192-1196.
18. Dotterud LK, Smith-Sivertsen T. Allergic contact sensitization in the general adult population: a population-based study from Northern Norway. Contact Dermatitis 2007;56:10-15.
19. Karlberg AT, Liden C. Clinical experience and patch testing using colophony (rosin) from different sources. Br J Dermatol 1985;113:475-481.
20. Karlberg AT, Gafvert E. Isolated colophony allergens as screening substances for contact allergy. Contact Dermatitis. 1996;35:201-207.
21. Gafvert E, Bordalo O, Karlberg AT. Patch testing with allergens from modified rosin (colophony) discloses additional cases of contact allergy. Contact Dermatitis 1996;35:290-298.
22. Karlberg AT, Boman A, Holmbom B, Liden C. Contact allergy to acid and neutral fractions of rosins. Sensitization experiments in guinea pigs and patch testing in patients. Derm Beruf Umwelt 1986;34:31-36.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

06-01-2020 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter