EPIDERMALE NAEVUS print home printenhome


WAT IS EEN EPIDERMALE NAEVUS?

Een epidermale naevus is een aangeboren moedervlek die vaak een langwerpige vorm heeft, en opgebouwd is uit wrat-achtige huidveranderingen, of verdikkingen van de huid. Een epidermale naevus kan klein zijn, maar ook heel groot, of de vorm hebben van lange lijnen die over een hele arm of been lopen. De naevus is vanaf de geboorte aanwezig. Soms zijn de afwijkingen kort na de geboorte nog niet zichtbaar, maar pas in de kinderjaren. Epidermale naevi zijn niet zeldzaam, ze komen voor bij circa 1-3 op de 1000 pasgeborenen.

Een epidermale naevus is meestal een op zich zelf staand verschijnsel. Maar het kan ook, in zeldzame gevallen, onderdeel zijn van een syndroom waarbij er ook andere klachten kunnen voorkomen. Dan wordt het een epidermale naevus syndroom genoemd.


HOE ZIET EEN EPIDERMALE NAEVUS ERUIT?

Een epidermale naevus kan vele verschillende vormen en kleuren hebben. Soms zijn het wratachtige uitgroeisels, huidkleurig, geel, of bruin. Soms zijn het gele of geelbruine verdikkingen van de huid door abnormale verhoorning. Het kunnen ook huidkleurige of bruine gesteelde zachte wratjes zijn. Kenmerkend, voor alle varianten, is dat ze meestal langwerpig zijn en gerangschikt volgens de lijnen van Blaschko. Afhankelijk van de vorm worden verschillende namen gebruikt voor epidermale naevi, zoals naevus unius lateris, naevus verrucosus, ILVEN (inflammatoire lineaire verruceuze epidermale naevus), naevus sebaceus.

Lineaire epidermale naevus Lineaire epidermale naevus Lineaire epidermale naevus
lineaire epidermale naevus lineaire epidermale naevus lineaire epidermale naevus

ILVEN Epidermal nevus syndrome Epidermal nevus syndrome
ILVEN lineaire epidermale naevus lineaire epidermale naevus


HOE ONTSTAAT EEN EPIDERMALE NAEVUS?

Een epidermale naevus wordt veroorzaakt door een ‘weeffout’ (een mutatie) die ontstaat in een huidcel tijdens de embryonale ontwikkeling. Tijdens de groei delen de cellen en ontstaat een groepje cellen die allemaal deze zelfde mutatie hebben. De mutatie veroorzaakt dat het groepje cellen een afwijkende vorm of kleur heeft, of dat de cellen niet goed uitgroeien en een verdikking (verhoorningsstoornis) van de huid veroorzaken. Als de mutatie laat tijdens de embryonale ontwikkeling ontstaat, als de baby al bijna volgroeid is, dan ontstaat een klein moedervlekje. Maar als de mutatie vroeg in de embryonale ontwikkeling ontstaat dan kan een heel been of een hele arm aangedaan, zijn, of een lange lijn over een been of arm, of een gehele helft van het lichaam.


HOE KAN HET DAT EEN EPIDERMALE NAEVUS SOMS IN LANGE LIJNEN VERLOOPT?

Epidermale naevi kunnen in lange lijnen verlopen over een arm of been. Dit kan gebeuren als de mutatie die de moedervlek veroorzaakt ontstaat in een heel vroeg stadium van de embryonale ontwikkeling. In het begin is een embryo niet meer dan een rond klompje cellen. Op een gegeven moment ontstaan er uitstulpingen die later gaan uitgroeien tot een arm of een been. Als er precies op zo’n uitstulping een mutatie ontstaat in één cel, dan wordt die mutatie tijdens de groei door celdeling doorgegeven aan alle andere cellen die uit deze cel zijn voortgekomen. Hierdoor ontstaat een lijn in de lengte van de arm of het been. Deze lijnen volgen vaak dezelfde patronen, en worden Blaschko lijnen genoemd, naar de Duitse dermatoloog Alfred Blaschko die de lijnen voor het eerst beschreven heeft.
 
Blaschko lijnen   Blaschko lijnen

Blaschko lijnen. Illustratie: Goran_tek-en - Wikimedia (Creative Commons License 4.0).


IS EEN EPIDERMALE NAEVUS GEVAARLIJK?

Een epidermale naevus is een goedaardige aandoening en zal niet overgaan in een kwaadaardige moedervlek. Meestal veroorzaakt een epidermale naevus geen klachten. Maar ze kunnen wel cosmetisch erg storend zijn. Er zijn varianten die kunnen jeuken, zoals de inflammatoire lineaire verruceuze epidermale naevus. Varianten met wratachtige huidveranderingen in de oksels of in de liezen kunnen gaan smetten en een onaangename geur verspreiden.


EPIDERMALE NAEVUS SYNDROMEN

Een epidermale naevus kan ook voorkomen bij bepaalde zeldzame syndromen zoals het Schimmelpenning syndroom, waarbij er ook neurologische klachten kunnen zijn. Andere syndromen waarbij epidermale naevi kunnen voorkomen zijn het naevus comedonicus syndroom, CHILD syndroom, phakomatosis pigmentokeratotica, Angora hair nevus syndrome, Becker nevus syndrome, Proteus syndroom, ziekte van Cowden, en het Garcia-Hafner-Happle syndroom.


HOE WORDT DE DIAGNOSE GESTELD?

De diagnose wordt gesteld op het klinische beeld, op hoe het er uitziet. Vaak is de diagnose makkelijk te stellen op basis van de vorm van de plekken. Soms is het nodig om een huidbiopt af te nemen. Het hebben van een epidermale naevus is geen reden om routinematig onderzoek te doen naar onderliggende syndromen. Dat gebeurt alleen als er klachten zijn die wijzen op een syndroom.


HOE WORDT EEN EPIDERMALE NAEVUS BEHANDELD?

Het is mogelijk om epidermale naevi te behandelen. Dit kan met laserbehandelingen zoals met een CO2 laser. Ook kan de afwijkende huid worden afgeschraapt en weggebrand (dit heet curettage en elektrocoagulatie). Over het algemeen is men terughoudend met dit soort behandelingen, omdat ze wel littekens achterlaten. De mutatie die de naevus veroorzaakt zit in alle huidcellen ter plaatse, dus de volledige huid moet worden verwijderd, anders komt het weer terug. Epidermale naevi waarbij de afwijkingen vooral bestaan uit een verhoorningsstoornis, met verdikte eeltachtige plekken, kunnen worden behandeld met middelen die de hoornlaag verweken zoals salicylzuur of vitamine A zuur bevattende zalven.


WAT ZIJN DE VOORUITZICHTEN?

Een epidermale naevus gaat niet uit zichzelf weg. Er bestaan varianten die in de loop der jaren toenemen in dikte. Ze gaan niet uitbreiden maar groeien mee met het lichaam.

Bron: www.huidziekten.nl 2026
11-05-2026 (JRM) www.huidziekten.nl zakboek


QR-code folder
QR-code voor print-versie van deze folder (PDF).
   QR-code folder
QR-code voor webpagina-versie van deze folder.