ORALE ULCERATIES home ICD10: K12.0

Orale ulceraties kunnen vele oorzaken hebben. De meest voorkomende oorzaak is de gewone afte (stomatitis aphthosa) die vaak spontaan ontstaat zonder duidelijke oorzaak en ook weer geneest binnen 1-2 weken. Orale ulceraties kunnen worden onderverdeeld in primair (rechtstreeks veroorzaakt door een lokaal proces) en secundair (ontstaan in het kader van een algemene aandoening).

Primaire oorzaken zijn b.v. een fysisch trauma (door tanden, gebit, botjes, toast, tandenpoetsen, etc), geneesmiddelen (lokale chemische irritatie, b.v. door aspirine e.a. geneesmiddelen, mucositis bij chemotherapie), contactallergie (stomatitis venenata, stomatitis allergica), infectie met bacteriën (lues, TBC, GO, trench mouth (stomatitis van Plaut-Vincent), e.a.), mycosen / fungi (Candida, blastomycosis, sporotrichosis), histoplasmosis, cryptococcosis, viridae zoals Herpes simplex I en II (stomatitis herpetica), H. zoster, Coxsackie virussen (hand foot and mouth disease), en ulcererende huidziekten zoals orale lichen planus, chronische ulceratieve stomatitis en SLE. Een klein letsel kan makkelijk overgaan in een pijnlijk ulcus (aft), waarschijnlijk is een combinatie van in mondflora normaal aanwezige bacteriën (Fusobacterium, Borrelia vincenti, en Bacteroides melanogenicus) daarvoor verantwoordelijk.

Orale ulceraties kunnen ook secundair zijn aan systeemziekten, (myeloproliferatieve ziekten, maligniteiten, diabetes, uremie, infectieziekten, graft versus host disease, PFAPA syndroom), mucocutane syndromen (erythema multiforme, Stevens Johnson syndroom, ziekte van Behçet, Reiter's syndroom, lupus erythematosus), vesiculobulleuze dermatosen (pemphigus, paraneoplastische pemphigus, bulleus pemphigoid), darmziekten (colitis ulcerosa, Crohn, coeliakie, eosinofiele gastroenteritis), pyoderma gangrenosum, pyostomatitis vegetans, allergische en toxische reacties, geneesmiddelenreacties, voedingsdeficiënties (foliumzuur, ijzer, vitamine B12), en congenitale immuundeficiënties.

Naast deze primaire en secundaire ulceraties, die meestal self-limiting zijn danwel verdwijnen na eliminatie van de oorzaak, bestaat er de recurrente stomatitis aphtosa, met hinderlijke, soms zeer uitgebreide recidiverende ulceraties in de mondholte (zie onder aften). Zie ook het overzicht van de meest voorkomende afwijkingen in de mondholte.

Stomatitis aphthosa Pyoderma gangrenosum Pyostomatitis vegetans
stomatitis aphthosa pyoderma gangrenosum pyostomatitis vegetans

Behçet's syndroom Graft versus host disease Toxische epidermale necrolyse (TEN)
Behçet's syndroom graft versus host disease Stevens Johnson syndroom


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, Amsterdam UMC.

05-04-2022 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



Diagnosecodes:
ICD10 K12.0 Recidiverende mondaften
ICD10 K12.0 Recurrent oral aphthae
SNOMED 426965005 Aphthous ulcer of mouth
SNOMED 398870000 Recurrent aphthous ulcer
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.0 Recidiverende mondaften: major aphthous ulceration
ICD10 K12.0 Recurrent oral aphthae: major aphthous ulceration
SNOMED 196531008 Major aphthous ulceration
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.0 Recidiverende mondaften: minor oral aphthous ulceration
ICD10 K12.0 Recurrent oral aphthae: minor oral aphthous ulceration
SNOMED 307772002 Minor oral aphthous ulceration
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.0 Recidiverende mondaften: aften bij PFAPA syndroom
ICD10 K12.0 Recurrent oral aphthae: aphthae in PFAPA syndrome
SNOMED 717231003 Periodic fever and aphthous stomatitis with pharyngitis and cervical lymphadenitis syndrome
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis
SNOMED 61170000 Stomatitis
DBC 27 spacer Diagnose niet nader omschreven

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: traumatische ulceratie van orale mucosa
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: traumatic ulcer of oral mucosa
SNOMED 50882004 Traumatic ulcer of oral mucosa
DBC 27 spacer Diagnose niet nader omschreven

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: stomatitis ulcerosa
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: ulcerative stomatitis
SNOMED 450005 Ulcerative stomatitis
DBC 27 spacer Diagnose niet nader omschreven

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: chronische ulceratieve stomatitis
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: chronic ulcerative stomatitis
SNOMED 707268007 Chronic ulcerative stomatitis
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: pyostomatitis vegetans
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: pyostomatitis vegetans
SNOMED 38438008 Pyostomatitis vegetans
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: orale ulcera door blaarziekte
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: ulcer of mouth due to immunobullous disease
SNOMED 707253006 Ulcer of mouth due to immunobullous disease
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: orale ulcera bij erythema multiforme
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: ulcer of mouth due to erythema multiforme
SNOMED 707314000 Erythema multiforme co-occurrent with ulcer of oral mucous membrane
DBC 13 spacer Inflammatoire dermatosen

ICD10 K12.1 Overige vormen van stomatitis: stomatitis allergica
ICD10 K12.1 Other forms of stomatitis: contact stomatitis
SNOMED 109775009 Contact stomatitis
DBC 2 spacer Allergologisch probleem

ICD10 K12.3 Orale mucositis (ulceratieve)
ICD10 K12.3 Oral mucositis (ulcerative)
SNOMED 126665005 Oropharyngeal mucositis
DBC 27 spacer Diagnose niet nader omschreven